درباره جنوب کرمان

  1. موقعیت جغرافیایی جنوب کرمان :

جنوب کرمان با وسعتی معادل ۳۸۵۸۱ کیلومترمربع جزئی از ناحیه جنوب شرقی ایران محسوب شده و برروی طول جغرافیایی ۵۶ درجه و ۱۷ دقیقه و عرض جغرافیایی ۲۶ درجه و ۴۳ دقیقه واقع شده است و از شمال به کرمان ، از جنوب به باتلاق جازموریان و استان هرمزگان ، از شرق به استان سیستان بلوچستان و بم ، از غرب به شهرستان بافت و قسمتی از استان هرمزگان محدود شده است.

این منطقه با هفت شهرستان جیرفت ، کهنوج ، عنبرآباد ، منوجان ، رودبارجنوب ، قلعه گنج و فاریاب جمعاً شامل ۱۳ شهر ، ۱۶ بخش ، ۴۴ دهستان ، ۳۹۰۱ آبادی است و جمعیتی بالغ بر  ۸۱۶۵۳۵ نفر در این منطقه سکونت دارند.

از جمله مهمترین ویژگیهایی که بر پدیده های اقلیمی آن خصوصاً بارندگی و دما تاثیر فاحش دارد اختلاف شدید ارتفاع است که از ۳۶۹ متر در کناره های هامون چاله جازموریان تا ارتفاعات بیش از ۳۸۸۶ متری قله بهرآسمان متغیر میباشد.

ویژگی مهم دیگر این منطقه شیب تند کوهستانها در بخش شرقی و شیب نسبتاً ملایم در قسمت شمالی و غربی آن است و این وضعیت برحرکتهای صعودی جریانات مرطوب و بارندگی در مناطق مختلف تاثیر دارد .

در شمالی ترین قسمت منطقه یک گره بزرگ و پیچیده کوهستانی که از بهم آمیختگی چین خوردگیهای زاگرس اصلی و رشته کوه های مرکزی بوجود آمده ، استقرار یافته است بین این قسمت و هامون ، جلگه ها و دشتهای وسیعی قرار دارد که ارتفاع آنها از ۲۴۰۰ متر در ساردوئیه تا ۵۰۰ متر در بهادرآباد و قسمتهای انتهایی دشت سولان تغییر می کند . شواهد و قرائن تاریخی بسیاری در دست است که نشان می دهد این منطقه از قدیم الایام محل سکونت قبایل مختلف و مرکز عمده کشت و زرع بوده است . در آثار تاریخی به دست امده از سه هزار سال قبل از میلاد ، فعالیتهای کشاورزی و دامپروری برروی اشیاء سنگی حک و حجاری شده است .

تولید بیش از ۴ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی و دامی شامل ۸۵ گونه محصول زراعی و باغی با کیفیت مطلوب و زمینه مساعد برای افزایش سطح زیرکشت به ۵۸۰ هزار هکتار و رسیدن حجم تولید در افق ۱۴۰۰ به بیش از سه برابر وضعیت موجود ، در واقع این پتانسیل توسعه در کمتر جایی از کشور فراهم می باشد.

این منطقه با سطح زیرکشت حدود ۲۴۲ هزار هکتار ، ۲۹% سطح زیرکشت و حدود۶۷% از کل تولید محصولات کشاورزی و دامی استان و حدود ۴% از تولید کشور را به خود اختصاص داده و به تنهایی در ۱۰ محصول کشاورزی رتبه اول تا سوم تولید و سطح زیرکشت کشور را داراست.

منطقه زرخیز جنوب کرمان در بسیاری از محصولات از لحاظ میزان تولید در واحد سطح دارای رکوردهای جهانی بوده و از این نظر از محدود مناطق کشور و بلکه جهان به شمار می آید که در یک سال زراعی می توان دو تا سه تاریخ ، سیب زمینی ، پیاز ، خیار ، هندوانه ، گوجه فرنگی ، ذرت و … کاشت و برداشت نمود و مهمترین منطقه در کشور است که عرضه و تقاضای سیب زمینی و پیاز طرح استمرار را کنترل نموده و آینده درخشانی را در صادرات غیرنفتی کشور باتوجه به وضعیت سوق الجیشی خود نوید می دهد.

مزیت مهم و مطرح محصولات جنوب کرمان (بویژه مرکبات – خرما) سالم بودن آنهاست که با تلاشهای گسترده حوزه معاونت بهبود تولیدات گیاهی این سازمان در جهت تحقق برنامه پنجم توسعه در این زمینه با کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی ، توسعه مبارزه تلفیقی آفات (IPM) و مبارزه بیولوژیک ، این منطقه را از پیشگامان تولیدات ارگانیک در خاورمیانه قرار داده است.

هندوانه جنوب کرمان با تولید بیش از ۴۹۶ هزار تن مقام نخست تولید و سطح زیر کشت را در کشور از آن خود کرده و از طرف دیگر بدلیل کیفیت بالا از شهرت جهانی برخوردار است . مرکبات جنوب کرمان با سطح زیرکشت ۳۳۴۰۰ هکتار و تولید بیش از  ۴۹۰۳۹۹ تن ، مقام سوم کشور را داراست که بدلیل ارگانیک بودن سالهاست که شاهد صادرات آن به خارج از کشور هستیم . خرما نیز بعنوان یکی دیگر از محصولات باغی غالب منطقه با قدمتی در حدود هزاره های قبل از میلاد میباشد . این منطقه با سطح زیرکشت  ۳۱۹۰۸  هکتار به تنهایی با وجود ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نخل و بیش از ۷۰ رقم و با تولید سالیانه ۱۸۱۸۰۰  تن تولید در جایگاه دوم کشور قرار دارد که حدود ۸۰ درصد تولید منطقه به رقم مضافتی ، کلوته و مرداسنگ اختصاص دارد . ضمن اینکه به دلیل ارگانیک بودن (عاری از هرگونه سم و کود) بارها محصول خرمای این منطقه به کشورهای اروپایی و آسیایی صادر می شود .

سیمای دامپروری :

جنوب کرمان دارای بیش از ۲٫۶ میلیون واحد دامی است و سالیانه بیش از ۱۶۹۹۰۰تن تولیدات دام وطیور میباشد که نشان از وجود پتانسیل و شرایط مطلوب دامپروری از گذشته تاکنون است ، باعنایت به پتانسیل های بخش کشاورزی منطقه ، زیربخش دامپروری بعنوان یکی از مهمترین زیربخشها نقش موثر و مفیدی در توسعه و اشتغال منطقه برعهده دارد . تلاشهای گسترده حوزه معاونت امور دام سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان باوجود خشکسالیهای اخیر در این منطقه سبب شده جنوب کرمان به عنوان یکی از قدرتهای تولیدات دامی در جنوب کشور شناخته شود و این صنعت به روند رو به رشد خود همچنان ادامه دهد .

فرصت های قابل سرمایه گذاری در شیلات :

این منطقه بادارابودن منابع مستعد و عظیم آبزی پروری (سد مخزنی جیرفت ، ۱۷۰ بند خاکی و سنگ و سیمانی ، بیش از ۱۵۰۰ رشته قنات و چشمه ، بیش از ۲۰۰۰ باب استخر ذخیره آب و بیش از ۳۰۰ هکتار مزارع منفرد پرورش ماهیان گرمابی) پتانسیل تولید سالانه ۱۰٫۰۰۰ تن انواع آبزیان را داراست.

منابع آبی جنوب کرمان شامل آب های سطحی و زیر سطحی می باشد که عموماً آب های سطحی بصورت رودخانه های دائمی و فصلی و آب های زیر سطحی به صورت قنات ، چاه و چشمه ظاهر می شوند.

رودخانه های مهم جنوب کرمان  عبارتند از رودخانه هلیل با برآورد سالیانه حدود ۴۰۰-۶۰۰ میلیون متر مکعب ، رودخانه شور با حداکثر آورد سالیانه حدود ۱۰۰ میلیون متر مکعب

دیگر رودخانه های منطقه : ملنتی در شرق جیرفت ، چیل بلوک در غرب جیرفت ، چیل کهنوج ، رودخانه کم سفید و اورتین در قلعه گنج ، چیل مشل در رودبار ، رودخانه موردان در فاریاب که عمدتاً فصلی و سیلابی میباشند .

منابع آب زیرزمینی جنوب کرمان نیز شامل ۲۰۷۷۶ حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق با تخلیه  سالیانه ۷/۲ میلیارد  مترمکعب و ۱۵۲۶ رشته قنات و چشمه با تخلیه سالانه ۹/۰ میلیارد متر که جمعاً سالانه حدود ۳٫۶ میلیارد مترمکعب استحصال میگردد که قسمت عمده مصرف این آب در بخش کشاورزی مصرف میگردد  .

 

(Visited 1 times, 1 visits today)